Zaman soyut değil; bedenin üzerinde okunuyor. Yaş, takvimden çok yüzdeki yorgunlukla ölçülüyor. Bu, yaşanmışlıkla birlikte gelen pişmanlık hissini çağrıştırıyor.
“Hep böyle değildi.”
Kırılma noktası. Şiir burada geçmiş ile şimdiki hâl arasında net bir çizgi çekiyor.
“Bir zamanlar / kırmızı şarap içerdi, / dünyaya yakındı.”
Kırmızı şarap, hem dünyevî zevkleri hem de hayata temas hâlini simgeliyor. Anlatıcı eskiden hayata, insana, bedene daha yakındı; daha canlıydı.
“Bir gün suçluluk çöktü içine”
Suçluluk bir duygu değil, ağırlık gibi “çöküyor”. Büyük ihtimalle dinî bir öğreti ya da içselleştirilmiş bir günah algısı devreye giriyor.
“ağladı ve dua etti, / ta ki Tanrı’yı bir ışık parıltısı olarak görene dek”
Bu kısım mistik bir deneyimi anlatıyor gibi görünse de, Tanrı’nın somut değil, kısa ve geçici bir ışık olarak belirmesi önemli. Kalıcı bir yakınlık değil, anlık bir teselli.
“Köyüne döndü,”
Bu bir “eve dönüş” ama huzurlu bir dönüş değil.
“meşe ağacının kuruduğunu, / kutsal su kabının küle döndüğünü”
Meşe ağacı: kökler, gelenek, güç.
Kutsal su: arınma, inanç.
İkisi de yok olmuş. Hem doğa hem kutsallık tükenmiş.
“rahibin çimenliğini gördü”
“rahibin çimenliği” masum ya da pastoral bir alan gibi dursa da, burada kutsal olanın sıradanlaşması, hatta anlamsızlaşması hissi var. Rahip var ama kutsallık yok gibi.
“ve Allah, dağların arkasında, / çok çok uzakta görünmüyordu...”
Bu dizeler şiirin kalbi, Tanrı ne tamamen yok ne de yakın. Belirsiz, silik, mesafeli.
İnsan dua etmiş, ağlamış, köyüne dönmüş ama Tanrı artık ulaşılamaz bir ufuk çizgisi gibi.
Bu şiir bir “iman kazanımı” değil, aksine: İnançla gelen suçluluğun, hayattan kopuşun, kutsalın içinin boşalmasının şiiri. Tanrı var ama insanın dünyasıyla bağı kopmuş. En acı tarafı da bu.

Biyografi:

Fuad Rifka Şair, Filozof, Çevirmen

Lübnanlı şairFuad Rifka 1930 yılında Suriye'de doğdu. 1940'larda ailesi Lübnan'a taşındı. Beyrut'ta felsefe eğitimi aldı ve 1965 yılında DAAD bursuyla Tübingen'de Martin Heidegger'in estetiği üzerine doktorasını tamamladı. Lübnan'a döndükten sonra 1966'dan 2005'e kadar Beyrut Lübnan Amerikan Üniversitesi'nde felsefe dersleri verdi. Alman filozoflar her zaman ders programında yer aldı.

Rifka, çeşitli öğretim ve araştırma fırsatları nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, İtalya ve Almanya'da bulundu. Filozof ve çevirmen Fuad Rifka, Goethe, Hölderlin, Novalis, Rilke ve Trakl gibi önemli Alman şiir eserlerini Arapçaya çevirmiştir. Alman kültürü ve felsefesiyle karşılaşması, kendi şiir eserleri üzerinde somut etkiler bırakmıştır. Fuad Rifka, etkileyici çevirmenlik çalışmaları nedeniyle Goethe Madalyası ile ödüllendiriliyor. Fuad Rifka'nın Alman şair ve düşünürlerine olan tutkulu ilgisi, kırk yıldan fazla bir süre önce Goethe-Institut Beyrut'ta tesadüfi bir keşifle başladı. Rifka orada Rainer Maria Rilke'nin Duino Elejileri'nin İngilizce bir baskısını buldu. Bu şiir kitabı onda kalıcı bir izlenim bıraktı ve Alman şiirini Arapçaya çevirme, "tüm Arap dünyasına erişilebilir kılma" arzusunu uyandırdı. Rilke'nin şiirlerini İngilizce veya Fransızca çeviriler aracılığıyla dolaylı yoldan değil, doğrudan ana dilinden Arapçaya çeviren ilk kişi oldu.

Fuad Rifka, geleneksel Arap şiirini devrimleştirmeyi ve daha özgür, deneysel şiire yönelmeyi amaçlayan Lübnan avangard şiir dergisi Şi'r'ün (Şiir) kurucu üyelerindendi. Şi'r'ün kurucuları ayrıca çağdaş şiiri Arapçaya çevirmeyi de kendilerine misyon edinmişlerdi. Fuad Rifka, ilk şiir kitabını 1961'de yayımladı. Daha sonra şiir ve denemeler yayımlandı ve 2002'de Rifka'nın son on beş yıldaki şiirlerinden bir seçki, Almanya'da Das Tal der Rituale (Ritüeller Vadisi) adıyla iki dilli olarak basıldı. 2007'de ise Die Reihe der Tage ein einziger Tag (Tek Bir Gün, Günler Dizisi) adlı bir başka Almanca-Arapça şiir kitabı yayımlandı. Ayrıca Rifka, Eski Ahit'in Arapçaya çevirisine katkıda bulundu ve çocuklar için 365 İncil öyküsünden oluşan bir kitap yayımladı. 2007'de ise Bertolt Brecht, Günter Eich, Sarah Kirsch, Wolfgang Bächler ve Durs Grünbein gibi Alman şairlerin eserlerinden seçmeler yaparak ve bunları Arapçaya çevirerek yirminci yüzyıl şiirlerinden oluşan iki dilli bir antoloji derledi. Fuad Rifka, 2001 yılında Alman şiirlerini Arapçaya çevirmesi nedeniyle Alman Dil ve Şiir Akademisi tarafından Friedrich Gundolf Ödülü'ne layık görüldü. Bir yıl sonra akademiye üye seçildi. 2005 yılında ise kurdeleli Almanya Federal Liyakat Haçı ile ödüllendirildi.

Sınır Tanımayan Şiir'e bakın

Dünyanın dört bir yanından 44 dile çevrilmiş mükemmel şiirler

İngilizce, İspanyolca, Hollandaca, Arnavutça, Arapça, Ermenice, Bangla, Boşnakça, Bulgarca, Katalanca, Çince, Hırvatça, Farsça, Filipince, Fransızca, Almanca, Yunanca, Galiçyaca, İbranice, Hintçe, İzlandaca, Endonezyaca, İrlandaca (Galce), İtalyanca, Japonca, Kiswahili, Korece, Kürtçe, Makedonca, Malayca, Nepalce, Lehçe, Portekizce, Rumence, Rusça, Sardunya, Sırpça, Sicilya, İsveççe, Türkçe, Urduca, Özbekçe, Maithili (Hindistan ve Nepal) ve Tamilce

http://www.point-editions.com