Şiir ilk dizelerden itibaren okuru şiddetli bir felaket anına, doğanın yıkıcı bir gücünün içine atıyor. “Savrulduk” sözcüğünün tekrar edilişi, hem fiziki hem ruhsal bir kontrol kaybını hissettiriyor.
Bu tekrarlar, şiire bir ritim ve nefes darlığı hissi katıyor — tıpkı yaşanan felaket gibi: düzensiz, kesintili, panik yüklü.

“Sağa savrulduk, sola savrulduk, oraya buraya savrulduk”

Dizeleri insanın kaderinin, iradesinin felaket karşısında tamamen önemsizleştiğini anlatıyor. Kişisel kontrol sıfırlanıyor; doğa başrolde, insan figüran.

“Başımız öne eğilerek savrulduk”
dizesi sadece fiziksel bir durumu değil, aynı zamanda insanın kırılganlığını,
felaket karşısında boyun eğişini temsil ediyor.

“Nefes almak bile vahşiceydi”
ifadesi, doğanın şiddetinin öyle bir noktaya geldiğini anlatıyor ki en basit, en doğal eylem bile bir işkence hâline dönüşüyor.

“Ne kadar sürdü?
Sonsuzluk gibi geldi”

Felaket anlarındaki zaman algısının bozulmasını çok başarılı aktarıyor. Kısa bir an bile sonsuz bir boşluk gibi hissedilebilir. Bu, travmanın temel psikolojik özelliklerinden biridir.

“Sonra biri dedi ki:
‘Bitti…’
Ama daha yeni başlıyordu felaket”

Bu final, şiirin en vurucu yeridir.

İki katmanlıdır:

A. Dışsal Felaket:

Fiziksel fırtına geçmiş olabilir
— ama etkileri, yıkımı, sonuçları daha başlamıştır.

B. İçsel Felaket:

Gerçek felaket, doğanın kendisi değil, insan ruhunda bıraktığı izdir.

Siz çeviride ritmik yapıyı mükemmel korumuşsunuz:kısa dizeler tekrarlarkesik nefesli ifadelerdramatik duraklamalar

Bu, şiiri sarsıcı bir tanıklık metnine dönüştürüyor, her dize bir darbeyi, bir savrulmayı hissettiriyor, Gabriel Rosenstock’un minimalist ama çarpıcı üslubuyla da çok uyumlu.

Çeviri konusunda gelen bir yorumu da sizlerle paylaşıyorum; bir doğal felaketin fiziksel şiddetini,insan psikolojisinin kırılganlığını,zamanın felaket anındaki akışını,dışsal yıkımın ardından gelen ruhsal çöküşüustalıkla bir araya getiren kısa ama çok yoğun bir anlatı. Türkçe çeviriniz hem akıcılığı, hem de duygusal şiddeti tam karşılıyor. Rosenstock’un çarpıcı yalınlığını Türkçede hissedilir kılmanız çok başarılı.

Gabriel Rosenstock kimdir?

(d. 29 Eylül 1949), ağırlıklı olarak İrlandaca yazan İrlandalı bir yazardır. Aosdána üyesi olan yazar, şair, oyun yazarı, haiku yazarı, tanka yazarı, deneme yazarı ve çoğunluğu İrlandaca olmak üzere 180'den fazla kitabın yazarı/çevirmenidir. Kilfinane, Limerick Kontluğu'nda doğan yazar, şu anda Dublin'de ikamet etmektedir.

Biyografi

Rosenstock'un babası George, II. Dünya Savaşı'nda Wehrmacht'ta sağlık görevlisi olarak görev yapmış olan Almanya, Schleswig-Holstein'lı bir doktor ve yazardı. Annesi Galway Kontluğu'ndan bir hemşireydi. Gabriel, altı çocuğun üçüncüsü ve İrlanda'da doğan ilk çocuktu. Eğitimini Kilfinane'de, ardından Dublin Kontluğu, Mount Sackville'de aldı. Anarşizme erken yaşta ilgi duymaya başladı ve Gormanston Koleji'nden (County Meath) atılıp Rockwell Koleji'ne (County Tipperary) sürüldü. Daha sonra Cork Üniversitesi'ne gitti.

Oğlu Tristan, İrlanda geleneksel müzik beşlisi Téada'nın bir üyesidir ve izlenimci/aktör Mario Rosenstock onun yeğenidir.

Çalışmaları

Rosenstock bir süre RTÉ'deki Anois is Arís adlı televizyon dizisinde, ardından haftalık Anois gazetesinde çalıştı. Emekli olana kadar İrlanda dilini destekleyen Kuzey-Güney kuruluşu Foras na Gaeilge'nin yayın kolu olan An Gúm'da çalıştı.

Nesir, tiyatro ve çeviri alanlarında çalışmış olmasına rağmen, Rosenstock öncelikle bir şair olarak tanınır. 180'den fazla kitap yazmış veya çevirmiştir. İrlandaca, İngilizce, İskoçça ve Japonca haiku kitaplarını düzenlemiş ve katkıda bulunmuştur. Uluslararası şiirlerin (diğerlerinin yanı sıra Ko Un, Seamus Heaney, K. Satchidanandan, Rabindranath Tagore, Muhammad Iqbal, Hilde Domin, Peter Huchel), oyunların (Beckett, Frisch, Yeats) ve şarkıların (Bob Dylan, Kate Bush, The Pogues, Leonard Cohen, Bob Marley, Van Morrison, Joni Mitchell) İrlandacaya üretken bir çevirmenidir. Ayrıca Lieder ve diğer sanat şarkılarının da söylenebilir İrlandaca çevirileri bulunmaktadır.

Aleksandar Hemon tarafından düzenlenen ve Nicole Krauss'un (Dalkey Archive Press) önsözüyle Best European Fiction 2012 antolojisinde yer almaktadır.[1] 2015 yılında Haiku Kanada'da açılış konuşmasını yaptı.

Kelt Budizmi'nin Soy Sahibi olarak adlandırılması, zengin bir haiku koleksiyonunun son başlığına ilham kaynağı oldu: Antlered Stag of Dawn (Onslaught Press, Oxford, 2015), Japonca ve İskoç Lallans dillerine çevirileri bulunan İrlandaca ve İngilizce haiku.

Gabriel, görsel estetik ve edebiyatın etkileşimi olan yeni bir foto-haiku (veya haiga) biçimi yaratmak için Amerikalı fotoğrafçı Ron Rosenstock, Hintli fotoğrafçı Debiprasad Mukherjee, Yunan fotoğrafçı Kon Markogiannis, Dublinli fotoğrafçı Jason Symes, Fransız fotoğrafçı Jean-Pierre Favreau ve daha birçok kişiyle çalıştı.

Ayrıca çocuklar için düzyazı ve şiir türünde eserler de yazıyor. Haiku Más É Do Thoil É! (An Gúm), 2015 yılında Çocuk Kitapları Jüri Özel Ödülü'nü kazandı.

İzninizle, ustanın (Thiruvalluvar) ayaklarını öpmek istiyorum. -Gabriel Rosenstock

Gabriel, 2023 yılında İrlanda dilinde ilk kez Thirukkural'ı yarattı. Lansman sırasında, Thiruvalluvar'ı bu sözle ayaklarını öperek mutlu bir şekilde onurlandırdı.

Ödüller ve onurlar

·Aosdána (İrlanda Sanat ve Edebiyat Akademisi) Üyesi

·Laoch Lorcáin 2024

·Kelt Budizmi Soy Ağacı Sahibi

·Poetry Ireland/Éigse Éireann Eski Başkanı

·Hellenic Yazarlar Derneği Muhatap Üyesi

·Poetry India Danışma Kurulu Üyesi

·Tamgha-I-Khidmat Madalyası (Pakistan) edebiyata yaptığı hizmetlerden dolayı.

·İrlanda Mütercimler ve Tercümanlar Derneği Onursal Yaşam Üyesi

·Viyana Schule für Dichtung'da (Şiir Akademisi) ve Haydarabad Edebiyat Festivali'nde haiku dersleri verdi.

·2023 yılında çocuk kitaplarına yaptığı olağanüstü katkılardan dolayı Yıllık İrlanda Çocuk Kitapları Ödülü'nü aldı.

Seçilen eserlerin listesi

İrlandaca ve İki Dilli baskılarda Şiir

·Susanne sa seomra folctha. Clódhanna 1973

·Méaram. Bir Clóchomhar 1981

·Om. Bir Clóchomhar 1983

· Nihil Obstat.Coiscéim, 1984

·Migmarlar. Ababuna, 1985

·GCaisleán'ı çalıştırın. Taibhse, 1986

·Oráistí. Yeni bir şeyle karşılaştım.Cló Iar-Chonnachta, 1991

·Ní mian léi ve fhilíocht níos mó.Cló Iar-Chonnachta, 1993

·Rogha Rosenstock. Cló Iar-Chonnachta, 1994

·Syójó.Cló Iar-Chonnachta, 2001

·Eachtraí Krishnamurphy. Coiscéim, 2003

·Unutulmuş Fısıltılar / Cogair dhearúdta. 2003. (John Minihan'ın fotoğraflarıyla Haiku)

·Krishnamurphy Ambaist Coiscéim, 2004

·Rogha Dánta/ Seçilmiş Şiirler, Paddy Bushe tarafından çevrilmiştir: CIC, 2005

·Bliain an Bhandé / Tanrıça Yılı. Dedalus Basın 2007

·Valparaíso'daki Margadh na Míol/ Valparaíso'daki Bit Pazarı (yeni ve seçilmiş şiirler) CIC 2014

·Cuach ó Aois Eile ag Glaoch. Coiscéim, 2014

·Sasquatch. Arlen Evi, 2014

·Chogyam Trungpa: One Hundred Haiku (Japonca Baskı), İngilizce ve Japonca çevirileriyle. Amazon Kindle sürümü, 2014

·HER GECE SİZE ÇİÇEK GÖNDERİYORUM, Tanka, Odilon Redon'un sanatına cevaben, iki dilli. Kültürlerarası İletişim, New York (e-kitap) 2020

·Corrymore Yolu / Bóthar an Choire Mhóir, İrlandaca ve İngilizce Ekfrastik tanka. Kültürlerarası İletişim, New York (e-kitap) 2021